Hicri Takvim
Kurban Bayramı (Eid al-Adha)
ʿĪd al-Aḍḥā
Zilhicce'nin 10'undaki "kurban bayramı"; İbrahim'in oğlunu kurban etme teslimiyetini anar ve haccın doruk noktasını işaret eder.
Kurban Bayramı Nedir?
Kurban Bayramı (Îdü'l-Adhâ), "kurban bayramı"; iki İslami bayramın daha büyüğüdür. Zilhicce'nin onuncu günü, hac ibadetinin doruk noktasıyla aynı zamanda kutlanır. Hz. İbrahim'in, Allah'a itaatle oğlunu kurban etme isteğini ve Allah'ın çocuğu bir koçla fidye olarak kurtarışındaki rahmetini anar. Müslümanlar bunu bayram namazı ve kurban (udhiyye) keserek ihya eder.
Kurban Bayramı'nın Arkasındaki Kıssa
Hz. İbrahim rüyasında oğlunu kurban ettiğini gördü. Bunun Allah'tan bir emir olduğunu anlayan baba ve oğul teslim oldu. İbrahim bunu yerine getirmeye hazırlanırken Allah ona rüyayı gerçekleştirdiğini bildirdi ve oğlu büyük bir kurbanla fidyeledi (Kuran 37:102-107). Kurban Bayramı, bu en yüce teslimiyet ve tevekkül örneğini kutlar.
Kurban Bayramı Ne Zaman?
Kurban Bayramı Zilhicce'nin 10'una denk gelir ve teşrik günleri (11-13) boyunca sürer. Haccın zirvesi olan Arefe Günü (Zilhicce 9) hemen öncesinde gelir.
Kurban Bayramı Nasıl İhya Edilir?
- Bayram namazı — cemaatle iki rekât, ardından hutbe
- Udhiyye (kurban) — koyun, keçi, sığır veya deve kesimi
- Eti paylaşmak — aile, dostlar ve fakirler arasında bölüşülür
- Tekbir — Arefe gününden teşrik günlerine kadar getirilir
- En güzel elbise ve ziyaretler — kutlama ve buluşma
Kurban (Udhiyye)
Gücü yetenler, eti veya kanı için değil ardındaki adanmışlık için bir kurban keser: "Onların etleri de kanları da Allah'a ulaşmaz; fakat O'na sizin takvânız ulaşır" (Kuran 22:37). Et, geleneksel olarak üçe bölünür: ev halkı, akraba ve dostlar, muhtaçlar için.
Sık Sorulan Sorular
Kurban kesmek farz mıdır?
Âlimler ihtilaf eder: çoğunluğa göre müekked sünnet, Hanefî mezhebine göre ise imkânı olanlara vâciptir.
Kurban Bayramı, Ramazan Bayramı'ndan nasıl farklıdır?
Ramazan Bayramı Ramazan'ı takip eder ve sadaka (fitre) merkezlidir; Kurban Bayramı hac ile aynı zamana denk gelir ve kurban merkezlidir. Ayrıca teşrik günlerini de kapsadığı için daha uzundur.
Etimoloji ve köken
Adhâ (أضحى), kuşluk vakti (duhâ) — kurbanın kesildiği, güneş doğduktan sonraki vakit — ve kurbanlık hayvan anlamındaki udhiyye ile ilgili D-H-V (ض-ح-و) kökünden gelir. Bu yüzden Kurban Bayramı (Îdü'l-Adhâ) "kurban bayramı"dır; Hz. İbrahim'in oğlunu kurban etme teslimiyetini anarak Zilhicce'nin onuncu günü sabahı kesilen kurbana nispetle adlandırılmıştır.
Kaynaklar
- Kur'an:
- 2:196, 22:37, 37:102, 37:107, 108:2
- Hadis:
- Bukhari 968 (order of Eid prayer then sacrifice); Bukhari 5545 (whoever slaughters before the prayer must repeat); Muslim 1977 (one who can afford but does not sacrifice); Abu Dawud 2438 (best days are the ten of Dhul-Hijjah); Tirmidhi 1493 (virtue of the sacrifice)
İlgili terimler
Teşrîk Günleri
Kurban Bayramı'nı izleyen üç gün (Zilhicce 11-13); yeme, içme ve Allah'ı anma günleri olup bu günlerde oruç tutmak yasaktır.
Arefe Günü
Zilhicce'nin 9'u, hacıların Arafat'ta vakfeye durduğu haccın zirvesi; hacı olmayanların bu günü oruç tutması iki yılın günahına kefarettir.
Zilhicce Ayı
İslami takvimin on ikinci ve son ayı; hac ibadeti ve Kurban Bayramı bu ayda olur; ilk on günü özellikle mübarektir.
Ramazan Bayramı (Eid al-Fitr)
"Orucun açılışı bayramı"; Ramazan'ın bitişini kutlamak için Şevvâl'in birinde, özel bir bayram namazıyla başlayarak kutlanır.
Hac
İslam'ın beşinci şartı: Zilhicce ayında Mekke'ye yapılan hac; ömründe bir defa, sağlığı ve maddi gücü yeterli olan her müslümana farzdır.
Nahr Günü (Kurban Günü)
Zilhicce'nin 10'u, haccın en büyük günü; hacıların kurban, taşlama ve tavaf yaptığı gün; Kurban Bayramı ile aynı güne denk gelir.