İbadetler
Sünnet Namazları
Ṣalāt as-Sunnah
Farz namazlara ek olarak Hz. Peygamber (s.a.v.)'in uygulamasına göre kılınan nafile namazlar; sevabı çok, terk edenin günahı yoktur.
Sünnet Namazları nedir?
Sünnet namazları, Peygamber Muhammed'in ﷺ beş vakit farz namazın çevresinde düzenli olarak kıldığı gönüllü rekâtlardır. Onun devamlı uygulamasıyla ayrışan bir nafile namaz kategorisidir; geleneksel olarak ısrarla üstünde durduğu müekked ve daha az kıldığı gayr-i müekked olarak ikiye ayrılır.
Müekked On İki Rekât
Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Kim bir gün ve gecede on iki (sünnet) rekât kılarsa, Allah ona cennette bir ev bina eder: Öğleden önce dört ve sonra iki, Akşamdan sonra iki, Yatsıdan sonra iki ve Sabahtan önce iki" (Müslim 728, Tirmizî 415). Bunlar, Sünnetteki en sevilen günlük gönüllü amellerden olan müekked on iki sünnet rekâttır (es-sünenü'r-revâtib el-müekkede).
Geleneksel Tam Şema
- Sabah: Öncesinde 2 rekât (çok müekked — Peygamber ﷺ bu iki rekâtın dünyadan ve içindeki her şeyden hayırlı olduğunu söyledi, Müslim 725).
- Öğle: Hanefî ve Şâfiîlerin çoğunluğunda öncesinde 4 + sonrasında 2; Hanbelî ve sıkça uygulanan sünnete göre öncesinde 2 + sonrasında 2.
- İkindi: Öncesinde 4 (gayr-i müekked — övülmüş ama daha az vurgulanmış).
- Akşam: Sonrasında 2.
- Yatsı: Sonrasında 2 (Vitir onu takip eden ayrı müekked bir sünnettir).
Ayrıntılar mezheplere göre değişir; yukarıdaki hadisteki on iki en müekked olanlar konusunda ittifak vardır.
Amaçları
Peygamber ﷺ ayrıca şöyle buyurdu: "Kıyâmet günü kulun ilk hesaba çekileceği amel namazıdır. Tam ise kurtuldu; eksik ise mahvoldu. Farzından bir şey eksikse Rab: 'Bakın, kulumun nafile namazı var mı ki farzından eksik kalan onunla tamamlansın?'..." (Tirmizî 413, Ebû Dâvûd 864, Nesâî 466). Böylece Sünnet namazları, Kıyâmet günü farz namazları korur.
Sık Sorulan Sorular
Sünnet namaz ile nafile arasındaki fark nedir?
İkisi de gönüllüdür. "Nafile" daha geniş bir kategoridir — herhangi bir fazla namaz. "Sünnet" ise Peygamber'in ﷺ düzenli olarak kıldığı gönüllü namazları ifade eder. Müekked sünnet namazları isteyerek terk edilmemelidir; genel nevâfil tür ve sayı olarak tamamen serbesttir.
Sünnet namazı kaçırırsam ne olur?
Kaçırmakta günah yoktur, ama sevabı kaybolur. Bazı sünnet namazlar bazı mezheplere göre sonradan kaza edilebilir — özellikle Peygamber'in ﷺ bir yolculukta güneş doğduktan sonra kaza ettiği Sabahın iki sünneti (Müslim 680).
Etimoloji ve köken
Sünnet namazları (السنن), Peygamber Muhammed'in ﷺ beş vakit farzla birlikte düzenli olarak kıldığı gönüllü namazlardır. Diğer nafile namazlardan, özellikle onun uygulamasında yerleşik olmalarıyla ayrılır; ayrıca ısrarla üzerinde durduğu (müekked) ve daha az kıldığı (gayr-i müekked) olarak ikiye ayrılır.
Kaynaklar
- Kur'an:
- 17:79, 33:21, 73:1-4
- Hadis:
- Muslim 728 / Tirmidhi 415 (whoever prays twelve rak'ahs of Sunnah, Allah builds him a house in Paradise); Muslim 725 (the two rak'ahs before Fajr are better than the world and all it contains); Tirmidhi 413 / Abu Dawud 864 / Nasa'i 466 (Sunnah prayers making up deficiencies in the fard on the Day of Judgement); Muslim 680 (the Prophet making up the Fajr Sunnah after sunrise on a journey)
İlgili terimler
Sabah Namazı (Fecir)
Gerçek fecirden (sabaha karşı) güneş doğuşuna kadar kılınan sabah namazı; günün beş vaktinin ilkidir.
Nafile Namaz
Farz ve sünnetin üstünde, sırf sevap kazanmak ve Allah'a yakınlaşmak için yapılan gönüllü ibadetler.
Namaz
İslam'ın ikinci şartı: günde beş vakit Kâbe'ye yönelerek belirli okuyuş, rüku ve secdelerle yapılan ibadet.
Teheccüt Namazı
Bir miktar uyuduktan sonra fecirden önce kalkıp kılınan gece namazı; Hz. Peygamber (s.a.v.)'in en sevdiği nafiledir.
Vitir Namazı
Yatsıdan sonra fecre kadar tek sayıda (genellikle 1 veya 3) kılınan namaz; çok kuvvetli sünnet, Hanefiler'e göre vaciptir.