Peygamberler
Hz. Yusuf (a.s.)
Yūsuf
Yakub'un oğlu Yusuf; kardeşlerinin ihaneti, kölelik, hapis ve sonra Mısır'a vezir oluşu — "kıssaların en güzeli" denen bir surede anlatılan olağanüstü hayat.
Yûsuf Peygamber kimdir?
Yûsuf, Allah'ın bir peygamberi; Peygamber Yâkub'un oğlu, İshak'ın torunu, İbrahim'in soyundandır. Olağanüstü hayatı, Allah'ın "kıssaların en güzeli" dediği Yûsuf Sûresi'nde (Kuran'ın 12. sûresi) baştan sona anlatılır. İhanet, sabır, direnen iffet ve nihai zafer hikâyesidir — hepsi Allah'ın hikmetli planına göre cereyan eder.
Kıssası
Çocukken Yûsuf, on bir yıldız ile güneş ve ayın kendisine secde ettiği bir rüya gördü. Kardeşleri haset edip onu bir kuyuya attılar; köle olarak satıldı ve Mısır'a götürüldü. Orada Aziz'in karısı onu kendine çağırmaya çalıştı, ama o reddetti ve Allah'a sığındığını söyledi; suçsuz olduğu hâlde hapse atıldı. Zindanda rüyaları yorumladı; kralın yedi semiz ve yedi zayıf inek rüyasını yorumlayınca, Mısır'ın hazineleri üzerinde büyük bir yetkiye yükseltildi. Yıllar sonra kıtlıkta kardeşleri yiyecek aramaya geldi ve onu tanımadılar. Sonunda Yûsuf kendini tanıttı, "Bugün size kınama yok" diyerek onları affetti ve babasına kavuştu — çocukluk rüyası gerçekleşti.
Kuran'da Yûsuf
- "Biz sana kıssaların en güzelini anlatıyoruz..." (12:3)
- "Dedi ki: Rabbim! Zindan, bunların beni çağırdığı şeyden bana daha sevimlidir..." (12:33)
- "Dedi ki: Bugün size kınama yok. Allah sizi bağışlasın; O, merhamet edenlerin en merhametlisidir." (12:92)
Hayatından Dersler
Yûsuf'un kıssası sabır, iffet (takvâ) ve Allah'ın takdirine güven konusunda bir ustalık dersidir. Öz ailesi tarafından zulme uğrayan, köleleştirilen, iftiraya uğrayan ve hapsedilen Yûsuf, imanından ve dürüstlüğünden asla vazgeçmedi; Allah da onu şerefe yükseltti. Kardeşlerini affetmesi en yüksek ahlakı örnekler. Peygamber ﷺ onu, "Kerîm oğlu kerîm oğlu kerîm oğlu kerîm: İbrahim oğlu İshak oğlu Yâkub oğlu Yûsuf" diye nitelemiştir (Buhârî 3390).
Sık Sorulan Sorular
Yûsuf Sûresi neden "kıssaların en güzeli" diye anılır?
Çünkü Kuran'ın en eksiksiz ve ayrıntılı anlatısıdır; tek bir sûrede baştan sona aktarılır ve birçok ölümsüz dersi bir arada örer — zorluğun ardındaki ilâhî hikmet, sabır ve iffetin mükâfatı, affetmenin güzelliği ve Allah'ın planının daima galip geleceği hakikati.
"Aziz'in karısı" kimdir?
Mısır'da Yûsuf'u satın alan yüksek görevlinin karısıdır; sonraki gelenek ona Züleyha adını verir. Yûsuf'u kendine çağırma girişimi, onun reddi ve günah yerine zindanı seçmesi; iffeti korumak ve günahtan Allah'a sığınmak üzerine merkezî bir bölüm oluşturur.
Etimoloji ve köken
Yûsuf (يوسف), İbranice Yosef ("Yusuf") isminin Arapça biçimidir; "Allah artıracak / katacak" anlamına gelir. Peygamber Yâkub'un (İshak'ın oğlu) on birinci oğlu ve Allah'ın bir peygamberidir; hayat hikâyesi, Kuran'ın "kıssaların en güzeli" (ahsenü'l-kasas) dediği Yûsuf Sûresi'nde baştan sona anlatılır.
Kaynaklar
- Kur'an:
- 12:3, 12:4, 12:23, 12:33, 12:53, 12:90, 12:92, 12:101
- Hadis:
- Bukhari 3390 (the noble son of the noble: Yusuf son of Yaqub son of Ishaq son of Ibrahim); Bukhari 3387 (the most honourable of people); Muslim (the patience and trial of the prophets)
İlgili terimler
Hz. İbrahim (a.s.)
İbrahim, beş büyük peygamberden biri ve "Halîlullah" (Allah'ın dostu). İsmail ve İshak'ın babası, Kâbe'yi inşa etti, tevhidin atasıdır.
Hz. Musa (a.s.)
Musa, beş büyük peygamberden biri ve "Kelîmullah" (Allah ile konuşan). Firavun'a karşı çıktı, İsrailoğullarını Mısır'dan çıkardı ve Tevrat'ı aldı.
Sabır
Sabır — Allah'a itaatte, günahtan kaçınmada ve belalara şikâyetsiz katlanmada sebat; Kuran'da 90'dan fazla zikredilir.
Takva
Allah bilinci — Allah'a karşı dikkatli olma, emirlerini yerine getirip yasaklarından kaçınma hâli; O'nun katındaki en şerefli vasıf.
Hz. Yakub (a.s.)
İsrail olarak da anılan, İshak'ın oğlu ve on iki kabilenin babası Yakub. Sabırlı bir peygamber, Yusuf'un babası; oğlunun kaybındaki üzüntüsü Kuran'da meşhurdur.